GEPHRAS / GEPHRAS2
  • Project
  • Team
  • User Guide
  • Dictionary
  • Activities
  • Cooperation partners
  • Bibliography
  • Contact
GEPHRAS / GEPHRAS2
  • Project
  • Team
  • User Guide
  • Dictionary
  • Activities
  • Cooperation partners
  • Bibliography
  • Contact

sarsa

[ˈsaːrsa]

salsa

N + Adj/AdjP (or Adj + N)

Genoese Italian
sarsa æguosa [gastr.]
[ˈsaːrs(a) ɛːˈgwuːza]
salsa acquosa [gastr.]
sarsa agrodoçe [gastr.]
[ˈsaːrs(a) ˌaːgruˈduːse]
salsa agrodolce [gastr.]
sarsa brusca [gastr.]
[ˈsaːrsa ˈbryska]
salsa piccantina [gastr.]
sarsa conçentrâ [gastr.]
[ˈsaːrsa kuŋseŋˈtraː]
salsa concentrata [gastr.]
sarsa cremmosa
[ˈsaːrsa kreˈmuːza]
A sarsa a l’é vegnua coscì cremmosa perché gh’ò azzonto un pittin de yogurt.
salsa cremosa
La salsa è venuta così cremosa perché ho aggiunto un po’ di yogurt.
sarsa delicâ [gastr.]
[ˈsaːrsa deliˈkaː]
salsa delicata [gastr.]
sarsa deliçiosa [gastr.]
[ˈsaːrsa deˈljuːza]
salsa deliziosa [gastr.]
sarsa elaborâ [gastr.]
[ˈsaːrsa elabuˈraː]
salsa elaborata [gastr.]
sarsa gianca [gastr.]
[ˈsaːrsa ˈd͡ʒaŋka [gastr.]]
salsa bianca
(= ‘salsa di farina e tuorli d’uovo’)
sarsa legia [gastr.]
[ˈsaːrsa ˈleːd͡ʒa]
salsa leggera [gastr.]
sarsa liquida [gastr.]
[ˈsaːrsa ˈlikˑwida]
Gh’ò poia d’avei azzonto tròppo euio a-a mescciua e che a sarsa a l’arreste tròppo liquida.
salsa liquida [gastr.]
Ho paura di aver aggiunto troppo olio al preparato e che la salsa possa rimanere troppo liquida.
sarsa piccante [gastr.]
[ˈsaːrsa piˈkˑaŋte]
salsa piccante [gastr.]
sarsa profummâ [gastr.]
[ˈsaːrsa pruˈfymˑaː]
salsa profumata [gastr.]
sarsa restreita [gastr.]
[ˈsaːrsa resˈtrei̯ta]
salsa ristretta [gastr.]
sarsa savoia [gastr.]
[ˈsaːrsa saˈvwiːa]
salsa saporita [gastr.]
sarsa speçiâ [gastr.]
[ˈsaːrsa speˈsjaː]
salsa speziata [gastr.]
sarsa spessa [gastr.]
[ˈsaːrsa ˈspesˑa]
salsa densa [gastr.]
sarsa verde [gastr.]
[ˈsaːrsa ˈvɛːrde]
In Liguria a sarsa verde a se consumma ciù che tutto co-a çimma e a carne boggia.
salsa verde [gastr.]
(= ‘salsa di varie erbe, in particolare di prezzemolo e condita con aglio, tipica della cucina ligure’)
In Liguria la salsa verde si consuma soprattutto con la cima e il bollito.

N + PrepP

Genoese Italian
sarsa de fenoggetto / de gorgonzòlla [gastr.]
[ˈsaːrsa de fenuˈd͡ʒˑetˑu / de gurguŋˈzɔlˑa]
salsa al finocchietto / al gorgonzola [gastr.]
sarsa de noxe / de tomate [gastr.]
[ˈsaːrsa de ˈnuːʒe / tuˈmaːte]
I raieu co-a sarsa de noxe a l’é uña de pittanse che me gustan ciù tanto.
salsa di noci / di pomodoro [gastr.]
I ravioli con la salsa di noci sono uno dei miei piatti preferiti.

V + N (DirObj or its predicative complement)

Genoese Italian
aromatizzâ unna sarsa (con qcs.) [gastr.]
[arumatiˈzˑaː na ˈsaːrsa kuŋ kwarˈkɔːsa]
Se se veu, se peu aromatizzâ a sarsa con do peive e da cornabuggia.
aromatizzare una salsa (con qcs.) [gastr.]
Volendo, si può aromatizzare la salsa con pepe e origano.
coxinâ unna sarsa [gastr.]
[kuʒiˈnaː na ˈsaːrsa]
cucinare una salsa [gastr.]
inandiâ unna sarsa [gastr.]
[inaŋˈdjaː na ˈsaːrsa]
preparare una salsa [gastr.]
inspessî unna sarsa [gastr.]
[iŋspeˈsiː na ˈsaːrsa]
De chì in avanti co-a reçetta beseugna lasciâ inspessî a sarsa, sensa stâ à azzonzighe di liquidi.
addensare una salsa [gastr.]
Da questo punto in poi della ricetta bisogna lasciare inspessire la salsa, senza aggiunta di altri liquidi.
mescciâ unna sarsa [gastr.]
[meʃˈt͡ʃaː na ˈsaːrsa]
mescolare una salsa [gastr.]
ottegnî unna sarsa [gastr.]
[ɔtˑeˈɲiː na ˈsaːrsa]
ottenere una salsa [gastr.]
remesciâ unna sarsa [gastr.]
[remeˈʃaː na ˈsaːrsa]
Pe piaxei, remescia a sarsa ch’a n’arreste attaccâ!
mescolare una salsa [gastr.]
Per favore, mescola la salsa, altrimenti si attacca!
servî unna sarsa [gastr.]
[sɛrˈviː na ˈsaːrsa]
servire una salsa [gastr.]
sparmâ unna sarsa (in sce qcs.) [gastr.]
[sparˈmaː na ˈsaːrsa (i)ŋ ʃe kwarˈkɔːsa]
spalmare una salsa (su qcs.) [gastr.]

V + N (IndirObj or its predicative complement, or else agent complement)

Genoese Italian
accompagnâ qcs. con unna sarsa [gastr.]
[akˑuŋpaˈɲaː kwarˈkɔːsa kuŋ na ˈsaːrsa], [akˑuŋpaˈɲaː kwarˈkɔːsa kwiːna ˈsaːrsa]
accompagnare qcs. con una salsa [gastr.]
condî (qcs.) con unna sarsa [gastr.]
[kuŋˈdiː kwarˈkɔːsa kuŋ na ˈsaːrsa], [kuŋˈdiː kwarˈkɔːsa kwiːna ˈsaːrsa]
condire (qcs.) con una salsa [gastr.]
toccâ (qcs.) inte unna sarsa [gastr.]
[tuˈkˑaː kwarˈkɔːsa iŋte na ˈsaːrsa]
Finio de mangiâ a pastasciuta, m’é cao toccâ do pan inta sarsa ch’a l’arresta into piatto.
intingere (qcs.) in una salsa [gastr.]
Finita di mangiare la pastasciutta, mi piace intingere il pane nella salsa che rimane nel piatto.

Further structures

Genoese Italian
dâ unna remesciâ a-a sarsa [gastr.]
[ˈdaː na remeˈʃaː (aː) ˈsaːrsa]
D’ògni tanto beseugna dà unna remesciâ a-a sarsa, de mòddo ch’a no s’attacche in sciô fondo da pugnatta.
dare una mescolata alla salsa [gastr.]
Ogni tanto è necessario dare una mescolata alla salsa, in modo che non si attacchi al fondo della pentola.
lasciâ inspessî a sarsa [gastr.]
[laˈʃaː (i)ŋspeˈsˑiː a ˈsaːrsa], [laˈʃaː (i)ŋspeˈsˑj aː ˈsaːrsa]
far ispessire la salsa [gastr.]
lasciâ refreidâ a sarsa [gastr.]
[laˈʃaː refrei̯ˈdaː (a) ˈsaːrsa]
far raffreddare la salsa [gastr.]

sarsa as (part of a) DirObj (including subordinate clauses)

Genoese Italian
fâ a sarsa a-o diao
[ˈfaː (a) ˈsaːrs(a) ɔu̯ ˈdjaːu]
essere più scaltro di una volpe
«fâ a sarsa a-o diao»

[ZE] "Fâ a sarsa a-o diao" veu dî a-a lettia "inandiâ a sarsa a-o diao". Pe rende o scignificato idiomatico de st'esprescion ("ëse ciù asperto che unna vorpe")inte l'imagine se fa vedde da unna parte unna persoña fucca ch'a l'inandia unna sarsa int'un pugnatton e a gh'azzonze unna gossa de venin; da l'atra parte o diao assettou à unna töa ch'o l'aspeta a suppa. Chì s'é vosciuo donca fâ vedde quarchidun ch'o l'é bon da regiâse o diao, apreuvo ch'o l'é ciù affilonou.

[IT] “Fâ a sarsa a-o diao” significa letteralmente “fare la salsa al diavolo”. Per rendere il significato idiomatico di questa espressione (“essere molto scaltro”) nell’immagine vengono rappresentati da una parte una persona scaltra che prepara una salsa in un pentolone e vi aggiunge una goccia di veleno e dall’altra parte il diavolo seduto ad un tavolo in attesa della zuppa. Qui si è voluto dunque rappresentare qualcuno in grado di raggirare il diavolo, in quanto più astuto.

[EN] “Fâ a sarsa a-o diao” literally means “preparing a sauce for the devil”. To represent the idiomatic meaning of this saying (“to be very cunning”), the picture features a cunning man who is cooking a sauce in a large pot and adding drops of poison to it on the one side, while the devil is sitting at the table on the other side, waiting for his soup. The idea is to show that one must be very sly to deceive the devil.

[DE] „Fâ a sarsa a-o diao“ bedeutet wörtlich „eine Soße für den Teufel machen“. Um die idiomatische Bedeutung dieses Ausdrucks zu illustrieren („sehr listig, gerissen, schlau sein“), wurde auf der einen Seites des Bildes eine listige Person gezeichnet, die eine Soße kocht und Gift in diese träufelt, während auf der anderen Seite der Teufel am Tisch auf seine Suppe wartet. Es wird hier somit dargestellt, dass man äußerst schlau sein muss, um den Teufel zu hintergehen.
© Autelli, Erica / Konecny, Christine / Guasoni, Alessandro / Imperiale, Riccardo / Lusito, Stefano / Toso, Fiorenzo (2020-2025, D-Z): With drawings by Matteo Merli.
This work is licensed under CC BY-NC-ND 4.0
Login