GEPHRAS / GEPHRAS2
  • Project
  • Team
  • User Guide
  • Dictionary
  • Activities
  • Cooperation partners
  • Bibliography
  • Contact
GEPHRAS / GEPHRAS2
  • Project
  • Team
  • User Guide
  • Dictionary
  • Activities
  • Cooperation partners
  • Bibliography
  • Contact

man

1. mano (anche ‘condizione’, ‘qualità’ e ‘turno dei giochi di carte’)
2. passata [di vernice]

N + Adj/AdjP (or Adj + N)

Genoese Italian
bassa man
[ˈbasˑa ˈmaŋ]
bassa mano
(= ‘bassa condizione’, ‘bassa qualità’)
man drita
[ˈmaŋ ˈdriːta]
mano destra
man manciña
[ˈmaŋ maŋˈt͡ʃiŋˑa]
mano sinistra
man teisa
[ˈmaŋ ˈtei̯za]
mano tesa
moen abbrensoie
[ˈmweŋ abˑreŋˈswiːe]
mani intirizzite
moen arrappæ
[ˈmweŋ arˑaˈpˑɛː]
mani rugose
mani grinzose
moen averte
[ˈmweŋ aˈvɛːrte]
mani aperte
moen bagnæ
[ˈmweŋ baˈɲɛː]
No stâ lì coscì co-e moen bagnæ, che te ven l’arsua!
mani bagnate
Non startene con le mani bagnate: ti si screpola la pelle!
moen buggiæ
[ˈmweŋ byˈd͡ʒˑɛː]
mani bucate
moen cade
[ˈmweŋ ˈkaːde]
mani calde
moen delicæ
[ˈmweŋ deliˈkɛː]
mani delicate
moen ferie
[ˈmweŋ feˈriːe]
mani ferite
moen freide
[ˈmweŋ ˈfrei̯de]
Che moen freide che t’æ? Tu veu ch’açende o rescädamento?
mani fredde
Che mani fredde hai! Vuoi che accenda il riscaldamento?
moen grascellòtte
[ˈmweŋ graʃeˈlˑɔtˑe]
mani grassottelle
mani grassotte
moen incroxæ
[ˈmweŋ iŋkruˈʒɛː]
mani incrociate
moen insanguinæ
[ˈmweŋ iŋsaŋgwiˈnɛː]
mani insanguinate
moen insce
[ˈmweŋ ˈiŋʃe]
mani gonfie
moen ligæ
[ˈmweŋ liˈgɛː]
mani legate
moen nette
[ˈmweŋ ˈnetˑe]
Primma de toccâ ste vege fotografie, asseguæve d’avei e moen nette.
mani pulite
Prima di toccare queste fotografie assicuratevi di avere le mani pulite.
moen secche
[ˈmweŋ ˈsekˑe]
mani secche
moen serræ
[ˈmweŋ seˈrˑɛː]
mani chiuse
moen sottî
[ˈmweŋ suˈtˑiː]
mani sottili
moen stanche
[ˈmweŋ ˈstaŋke]
mani stanche
moen suæ
[ˈmweŋ ˈsɥɛː]
Quande son nervoso me ven delongo e moen suæ.
mani sudate
Quando sono nervoso le mani mi diventano sempre sudate.
moen sucide
[ˈmweŋ ˈsyt͡ʃide]
mani luride
moen zonte
[ˈmweŋ ˈzuŋte]
mani giunte
mani congiunte

N + PrepP

Genoese Italian
moen in scî scianchi
[ˈmweŋ (iŋ) ˈʃiː ˈʃaŋki]
Staneutte à quattr’oe, quande son tornâ à casa da-a discoteca, gh’ea mæ moæ ch’a m’aspëtava da-a pòrta co-e moen in scî scianchi
mani sui fianchi
Stanotte alle quattro, quando sono tornata a casa dalla discoteca, c’era mia madre sulla porta che mi aspettava con le mani sui fianchi.

Prep + Adj + N (or Prep + N + Adj)

Genoese Italian
de primma man
[de ˈprima ˈmaŋ]
di prima mano
de segonda man
[de seˈguŋda ˈmaŋ]
A ciù parte di libbri che gh’é in sce ste sganzie en de segonda man.
di seconda mano
La maggior parte dei libri su questi scaffali è di seconda mano.
de seu man
[de ˈsøː ˈmaŋ]
di mano propria
de tersa man
[de ˈtɛːrsa ˈmaŋ]
di terza mano

N + Prep + N (man)

Genoese Italian
creuso da man
[ˈkrøːzu da ˈmaŋ]
palmo della mano
fren à man
[ˈfreŋ a ˈmaŋ]
Quande no se parcheggia in cian beseugna delongo mette o fren à man.
freno a mano
Quando non si parcheggia in pianura bisogna sempre azionare il freno a mano.
græ da man
[ˈgrɛː da ˈmaŋ]
dorso della mano
pomâ pe-e man, pomâ pe-e moen
[puˈmaː peː ˈmaŋ], [puˈmaː peː ˈmweŋ]
pomata per le mani
crema per le mani
scheña da man
[ˈskeŋˑa da ˈmaŋ]
dorso della mano
streita de man
[ˈstrei̯ta de ˈmaŋ]
Primma le lasciâse, mi e o Milio se semmo saluæ con unna streita de man.
stretta di mano
Prima di lasciarci, io ed Emilio ci siamo salutati con una stretta di mano.

N (Subj) + V (or V + N (predicative complement of the subject))

Genoese Italian
e man recamman, e moen recamman
[e ˈmaŋ reˈkamˑaŋ], [e ˈmweŋ reˈkamˑaŋ]
le mani ricamano
e man smangian à qcn., e moen smangian à qcn.
[e ˈmaŋ ˈzmaŋd͡ʒaŋ a kwarkeˈdyŋ], [e ˈmweŋ ˈzmaŋd͡ʒaŋ a kwarkeˈdyŋ]
Quande m’ò sentio ciammâ böxardo m’à comensou à smangiâ e moen, ma son arrestou carmo e ò çercou de mantegnî o contròllo.
le mani prudono a qcn.
Quando mi sono sentito dare del bugiardo hanno cominciato a prudermi le mani, ma sono rimasto calmo e ho cercato di mantenere il controllo.
e man suan à qcn., e moen suan à qcn.
[e ˈmaŋ ˈsyːaŋ a kwarkeˈdyŋ], [e ˈmweŋ ˈsyːaŋ a kwarkeˈdyŋ]
le mani sudano a qc.
e man toccan qcs., e moen toccan qcs.
[e ˈmaŋ ˈtukˑaŋ kwarˈkɔːsa], [e ˈmweŋ ˈtukˑaŋ kwarˈkɔːsa]
le mani toccano qcs.
e man tremman à qcn., e moen tremman à qcn.
[e ˈmaŋ ˈtremˑaŋ a kwarkeˈdyŋ], [e ˈmweŋ ˈtremˑaŋ a kwarkeˈdyŋ]
le mani tremano a qcn.

V + N (DirObj or its predicative complement)

Genoese Italian
abberrâ a man de qcn.
[abˑeˈrˑaː (a) ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ]
afferrare la mano di qcn.
arretiâ e man, retiâ e man, arretiâ e moen, retiâ e moen
[arˑeˈtjaː (a) ˈmaŋ], [reˈtjaː e ˈmaŋ], [arˑeˈtjɛː ˈmweŋ], [reˈtjɛː ˈmweŋ]
ritrarre le mani
arreze a man de qcn., reze e man de qcn.
[aˈrˑeːz(e) a ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [ˈrˑeːz(e) a ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ]
reggere la mano di qcn.
arvî a man
[arˈvj aː ˈmaŋ], [arˈviː a ˈmaŋ]
aprire la mano
ascädâse e man, scädâse e man, ascädâse e moen, scädâse e moen
[askaːˈdaːseː ˈmaŋ], [skaːˈdaːseː ˈmaŋ], [skaːˈdaːseː ˈmweŋ], [skaːˈdaːseː ˈmweŋ]
scaldarsi le mani
batte e man, batte e moen
[ˈbatˑeː ˈmaŋ], [ˈbatˑe e ˈmaŋ], [ˈbatˑeː ˈmweŋ], [ˈbatˑe e ˈmweŋ]
battere le mani
applaudire
baxâ a man à qcn.
[baˈʒaː (a) ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ]
baciare la mano a qcn.
cioccâ e man, cioccâ e moen
[t͡ʃuˈkˑɛː ˈmaŋ], [t͡ʃuˈkˑaː e ˈmaŋ], [t͡ʃuˈkˑɛː ˈmweŋ], [t͡ʃuˈkˑaː e ˈmweŋ]
Finio o spettacolo o pubrico o l’à cioccou e moen a-i attoî.
applaudire
battere le mani
Alla fine dello spettacolo il pubblico ha applaudito gli attori.
deuviâ e man, deuviâ e moen
[ˈdøːvjɛː ˈmaŋ], [ˈdøːvjaː e ˈmaŋ [ˈdøːvjɛː ˈmweŋ], [ˈdøːvjaː e ˈmweŋ]
usare le mani
ricorrere alle mani
frettâse e man, frettâse e moen
[freˈtˑaːseː ˈmaŋ], [freˈtˑaːse e ˈmaŋ], [freˈtˑaːseː ˈmweŋ], [freˈtˑaːse e ˈmweŋ]
sfregarsi le mani
lavâse e man, lavâse e moen
[laˈvaːseː ˈmaŋ], [laˈvaːse e ˈmaŋ], [laˈvaːseː ˈmweŋ], [laˈvaːse e ˈmweŋ]
Ve sei lavæ e moen primma d’anâ a-a töa?
lavarsi le mani
Vi siete lavati le mani prima di andare a tavola?
piggiâ e man, piggiâ e moen de qcn.
[piˈd͡ʒˑɛː ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [piˈd͡ʒˑaː e ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [piˈd͡ʒˑɛː ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ], [piˈd͡ʒˑaː e ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ]
prendere le mani di qcn.
pòrze unna man à qcn.
[ˈpɔːrze na ˈmaŋ a kwarkeˈdyŋ]
porgere una mano a qcn.
sciugâse e man, sciugâse e moen
[ʃyˈgaːseː ˈmaŋ], [ʃyˈgaːse eˈmaŋ], [ʃyˈgaːseː ˈmweŋ], [ʃyˈgaːse e ˈmweŋ]
asciugarsi le mani
scrollâ a man
[skruˈlˑaː (a) ˈmaŋ]
agitare la mano
serrâ a man
[seˈrˑaː (a) ˈmaŋ]
chiudere la mano
spellâse e man, spellâse e moen
[speˈlˑaːseː ˈmaŋ], [speˈlˑaːse e ˈmaŋ], [speˈlˑaːseː ˈmweŋ], [speˈlˑaːse e ˈmweŋ]
O Lucchin o s’é spellou tutte e moen pe avei vosciuo arrampinâse in sce un erbo.
spellarsi le mani
Luca si è spellato completamente le mani per aver voluto arrampicarsi su un albero.
toccâse a man
[tuˈkˑaːs(e) a ˈmaŋ]
darsi la mano

V + N (IndirObj or its predicative complement, or else agent complement)

Genoese Italian
accompagnâ qcs. co-a man
[akˑuŋpaˈɲaː kwarˈkɔːsa kwaː ˈmaŋ]
accompagnare qcs. con la mano (1. ‘’; 2. ‘condurre, portare qcs. tenendolo con una mano’)
aggiuttâse co-e man, aggiuttâse co-e moen
[ad͡ʒˑyˈtˑaːse kweː ˈmaŋ], [ad͡ʒˑyˈtˑaːse kweː ˈmweŋ]
aiutarsi con le mani
allevâ qcs. d’inte man à qcn., allevâ qcs. d’inte moen à qcn., levâ qcs. d’inte man à qcn., levâ qcs. d’inte moen à qcn.
[alˑeˈvaː karˈkɔːsa d iŋte ˈmaŋ a kwarkeˈdyŋ], [alˑeˈvaː karˈkɔːsa d iŋte ˈmweŋ a kwarkeˈdyŋ], [leˈvaː karˈkɔːsa d iŋte ˈmaŋ a kwarkeˈdyŋ], [leˈvaː karˈkɔːsa d iŋte ˈmweŋ a kwarkeˈdyŋ]
levare qcs. dalle mani a qcn.
togliere qcs. dalle mani a qcn.
avei qcs. inte man, avei qcs. inte moen
[aˈvei̯ kwarˈkɔːsa (i)ŋte ˈmaŋ], [aˈvei̯ kwarˈkɔːsa (i)ŋte ˈmweŋ]
avere qcs. in mano
cazze inte d’inte man, cazze d’inte moen
[ˈkazˑe d iŋte ˈmaŋ], [ˈkazˑe d iŋte ˈmweŋ]
Tanto ch’ea derê à pagâ, e monæe m’en cheite d’inte moen e son anæte à finî inte un tombin.
cadere dalle mani
Mentre stavo pagando, le monete mi sono cadute dalle mani e sono finite in un tombino.
ëse de man
[ˈeːse de ˈmaŋ]
avere la mano
(= ‘avere il turno di distribuzione delle carte in un dato gioco’)
lavâ qcs. à man
[laˈvaː kwarˈkɔːsaː ˈmaŋ]
Sta maggia de laña beseugna lavâla à man, sedonca a s’arroiña.
lavare qcs. a mano
Questa maglia di lana va lavata a mano, altrimenti si rovina.
piggiâ qcn. pe unna man
[piˈd͡ʒˑaː kwarkeˈdyŋ pe na ˈmaŋ]
prendere qcn. per mano
vegnî a-e man de qcn., vegnî a-e moen de qcn.
[veˈɲ(j) ɛː ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [veˈɲ(j) ɛː ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ]
capitare fra le mani di qcn.
zonze e man, zonze e moen
[ˈzuŋzeː ˈmaŋ], [ˈzuŋze eˈmaŋ], [ˈzuŋzeː ˈmweŋ], [ˈzuŋze e ˈmweŋ]
congiungere le mani
unire le mani

Further structures

Genoese Italian
à man drita
[a ˈmaŋ ˈdriːta]
a destra
sulla destra
à man manciña
[a ˈmaŋ maŋˈt͡ʃiŋˑa]
O scagno do direttô l’é a primma pòrta à man manciña.
a sinistra
sulla sinistra
L’ufficio del direttore è la prima porta sulla sinistra.
à portâ de man
[a purˈtaː de ˈmaŋ]
a portata di mano
co-a man drita
[kwaː ˈmaŋ ˈdriːta]
Mæ figgio o l’é bon à scrive tanto co-a man drita comme co-a manciña.
con la mano destra
Mio figlio sa scrivere tanto con la mano destra che con la sinistra.
co-a man manciña
[kwaː ˈmaŋ maŋˈt͡ʃiŋˑa]
con la mano sinistra
co-e man veue, co-e moen veue
[kweː ˈmaŋ ˈvøːe], [kweː ˈmweŋ ˈvøːe]
a mani vuote
co-e man zonte, co-e moen zonte
[kweː ˈmaŋ ˈzuŋte], [kweː ˈmweŋ ˈzuŋte]
a mani giunte
contâ co-e die da man
[kuŋˈtaː kweː ˈdiːe da ˈmaŋ]
contare con le dita della mano
dâ unna man de cô à qcs.
[ˈdaː na ˈmaŋ de ˈkuː a kwarˈkɔːsa]
dare una passata di colore a qcs.
de man de qcn.
[de ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ]
di pugno di qcn.
(= ‘scritto da qualcuno’)
ëse de man drita
[ˈeːse de ˈmaŋ ˈdriːta]
essere destro
ëse de man manciña
[ˈeːse de ˈmaŋ maŋˈt͡ʃiŋˑa]
essere mancino
fæto à man
[ˈfɛːtw a ˈmaŋ]
Ste cäsette no ne vëgnan da unna fabrica, ma en fæte a man.
fatto a mano
Queste calzette non provengono da fabbriche, ma sono state realizzate a mano.
mettise e man inta stacca, mettise e moen inta stacca
[ˈmetˑiseː ˈmaŋ iŋta ˈstakˑa], [ˈmetˑise e ˈmaŋ iŋta ˈstakˑa], [ˈmetˑiseː ˈmweŋ iŋta ˈstakˑa], [ˈmetˑise e ˈmweŋ iŋta ˈstakˑa]
mettersi le mani in tasca
tegnî e man à leugo [disus.], tegnî e moen à leugo [disus.]
[teˈɲ(j) eː ˈmaŋ a ˈløːgu], [teˈɲiː eː ˈmaŋ a ˈløːgu], [teˈɲ(j) eː ˈmweŋ a ˈløːgu], [teˈɲiː eː ˈmweŋ a ˈløːgu]
tenere le mani a posto
tegnî e man à pòsto, tegnî e moen à posto
[teˈɲ(j) eː ˈmaŋ a ˈpɔstu], [teˈɲiː eː ˈmaŋ a ˈpɔstu], [teˈɲ(j) eː ˈmweŋ a ˈpɔstu], [teˈɲiː eː ˈmweŋ a ˈpɔstu]
tenere le mani a posto

man as (part of a) Subj or (part of a) predicative complement

Genoese Italian
e man smangian à qcn., e moen smangian à qcn.
[e ˈmaŋ ˈzmaŋd͡ʒaŋ a kwarkeˈdyŋ], [e ˈmweŋ ˈzmaŋd͡ʒaŋ a kwarkeˈdyŋ]
le mani prudono a qcn.
(= ‘qcn. ha voglia di menare le mani, di esercitare violenza su qcn.’)

man as (part of a) DirObj (including subordinate clauses)

Genoese Italian
avei delongo e man pe l’äia, avei delongo e moen pe l’äia
[aˈvei̯ deˈluŋgu e ˈmaŋ pe l ˈaːja], [aˈvei̯ deˈluŋgu e ˈmweŋ pe l ˈaːja]
essere sempre con le mani alzate
(= ‘essere una persona violenta’)
avei e man buggiæ, avei e moen buggiæ
[aˈvei̯ e ˈmaŋ byˈd͡ʒˑɛː], [aˈvei̯ e ˈmweŋ byˈd͡ʒˑɛː]
A Ambra a l’à e moen buggiæ e a straggia i seu dinæ comme ninte.
avere le mani bucate
(= ‘essere uno spendaccione’)
Ambra ha le mani bucate e e sperpera i suoi soldi con tutta facilità.
avei e man ligæ, avei e moen ligæ
[aˈvei̯ e ˈmaŋ liˈgɛː], [aˈvei̯ e ˈmweŋ liˈgɛː]
avere le mani legate
(= ‘non poter agire od operare’)
avei e man pertusæ, avei e moen pertusæ
[aˈvei̯ kwarˈkɔːsa peː ˈmaŋ], [aˈvei̯ kwarˈkɔːsa peː ˈmweŋ]
avere le mani bucate
(= ‘essere uno spendaccione’)
avei qcs. pe-e man, avei qcs. pe-e moen
[aˈvei̯ kwarˈkɔːsa peː ˈmaŋ], [aˈvei̯ kwarˈkɔːsa peː ˈmweŋ]
avere qcs. fra le mani
(= 1. ‘essere in possesso di qcs.,’ 2. ‘essere occupato con qcs.’)
avei unna boña man
[aˈvei̯ na ˈbuŋˑa ˈmaŋ]
avere una bella mano
(= ‘avere una buona calligrafia’)
capitâ inte man de qcn., capitâ inte moen de qcn.
[kapiˈtaː (i)ŋte ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [kapiˈtaː (i)ŋte ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ]
capitare fra le mani di qcn.
(= ‘passare ad essere sotto il controllo o la potestà di qcn.)
dâ (unna) man a qcn.
[ˈdaː na ˈmaŋ a kwarkeˈdyŋ]
Ti m’â daiësci unna man à destende a giancaia?
dare una mano a qcn.
(= ‘aiutare qcn.’)
Mi daresti una mano a stendere la biancheria?
domandâ a man de qcn.
[dumaŋˈdaː a ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ]
domandare la mano di qcn.
chiedere la mano di qcn.
(= ‘chiedere a una donna di convogliare a nozze’)
lavâse e man de qcs., lavâse e moen de qcs.
[laˈvaːseː ˈmaŋ de kwarˈkɔːsa], [laˈvaːse e ˈmaŋ de kwarˈkɔːsa], [laˈvaːseː ˈmweŋ de kwarˈkɔːsa], [laˈvaːse e ˈmweŋ de kwarˈkɔːsa]
Poei fâ quello che ve pâ che mi ne lavo e moen.
lavarsi le mani di qcs.
(= ‘disinteressarsene’)
Potete fare ciò che vi pare: io me ne lavo le mani.
mette e man adòsso à qcn., mette e moen adòsso à qcn.
[ˈmetˑeː ˈmaŋ aˈdɔsˑ(w) a kwarkeˈdyŋ]
mettere le mani addosso a qcn.
(= ‘picchiare qcn.’)
mette man à qcs.
[ˈmetˑe ˈmaŋ a kwarˈkɔːsa]
mettere mano a qcs.
(= ‘intervenire su qcs.’)
piggiâghe a man inte qcs.
[piˈd͡ʒˑaːg(e) a ˈmaŋ iŋte kwarˈkɔːsa]
prendere la mano in qcs.
(= ‘impratichirsi di qcs.’)

man as (part of an) IndirObj (including subordinate clauses)

Genoese Italian
dâ (a) mente a-e man de qcn., dâ (a) mente a-e moen de qcn.
[ˈdaː (a) ˈmeŋt(e) ɛː ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [ˈdaː (a) ˈmeŋt(e) ɛː ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ]
tenere d’occhio qcn.
(= ‘osservare che qcn. non rubi o commetta manualmente azioni illecite')
ëse a-a man
[ˈeːs(e) aː ˈmaŋ]
essere alla mano
(= ‘essere una persona affabile, poco propensa a creare difficoltà nelle relazioni interpersonali’)
ëse feua de man
[ˈeːse ˈføːa de ˈmaŋ]
Quell’appartamento ch’emmo visto vëi seia o no me paiva mâ, ma o l’ea un pö feua de man.
essere fuori mano
(= ‘essere difficile da raggiungere’) [rif. a luogo o edificio]
Quell’appartamento che abbiamo visto ieri non mi dispiaceva, ma era un po’ fuori mano.
ëse inte man de qcn., ëse inte moen de qcn.
[ˈeːse iŋte ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [ˈeːse iŋte ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ]
essere nelle mani di qcn.
(= ‘essere sotto la cura o il controllo di qcn.’)
ëse lesto de man
[ˈeːse ˈlɛstu de ˈmaŋ]
avere le mani lunghe
(= ‘essere propenso al furto’)
ëse streito de man
[ˈeːse ˈstrei̯tu de ˈmaŋ]
Segondo o setereotipo i zeneixi saieivan avari e streiti de man.
essere stretto di mano
avere le braccia corte
(= ‘essere avaro, poco propenso a spendere’)
Secondo lo stereotipo i genovesi sarebbero avari e stretti di mano.
mettise inte man de qcn., mettise inte moen de qcn.
[ˈmetˑise iŋte ˈmaŋ de kwarkeˈdyŋ], [ˈmetˑise iŋte ˈmweŋ de kwarkeˈdyŋ]
mettersi nelle mani di qcn.
(= ‘affidarsi a qcn.’)
portâ qcn. in parma de man
[purˈtaː kwarkeˈdyŋ iŋ ˈpaːrma de ˈmaŋ]
portare qcn. in palmo di mano
(= ‘tenere qcn. in ottima considerazione’)
stâsene co-e man in sciâ pansa, stâsene co-e moen in sciâ pansa
[ˈstaːsene kweː ˈmaŋ iŋ ˈʃaː ˈpaŋsa], [ˈstaːsene kweː ˈmweŋ iŋ ˈʃaː ˈpaŋsa]
Incangio d’aggiuttâne co-o travaggio, ve ne sei stæti tutto o giorno co-e moen in sciâ pansa.
starsene con le mani in mano
(= ‘poltrire, non lavorare’)
Invece di aiutarci col lavoro, ve ne siete stati tutti il giorno con le mani in mano.
toccâ con man
[tuˈkˑaː kuŋ ˈmaŋ]
toccare con mano
(= ‘accertarsi della qualità o della condizione di qcs., in genere un oggetto, per esperienza diretta’)
vegnî a-e man con qcn., vegnî a-e moen con qcn.
[veˈɲ(j) ɛː ˈmaŋ kuŋ kwarkeˈdyŋ], [veˈɲiː ɛː ˈmaŋ kuŋ kwarkeˈdyŋ], [veˈɲ(j) ɛː ˈmweŋ kuŋ kwarkeˈdyŋ], [veˈɲiː ɛː ˈmweŋ kuŋ kwarkeˈdyŋ]
In sciâ fin, à son de ticcossâse, o Jerry e o Manlio en vegnui a-e moen.
venire alle mani con qcn.
(= ‘arrivare ad usare la violenza fisica contro qcn.’)
Alla fine, a forza di provocarsi, Jerry e Manlio sono venuti alle mani.
«dâ (a) mente a-e man de qcn.»

[ZE] A figua a fa vedde un poliçiòtto, da-a sguardâ severa, ch'o "tëgne d'euggio" un malemmo ch'o se preuva à arröbâ o portafeuggio à un scignoro svaiou. Da-a vexin a-o poliçiòtto gh'é stæto disegnou unna nuvieta ch'a sottolinia comme i penscëi de sto chì son arreo conçentræ in scê moen do laddro; à sta mainea vëgne reciammou o senso letteale de l'esprescion zeneise (' dâ a mente a-e moen de quarchedun')

[IT] L’immagine raffigura un poliziotto, dallo sguardo severo, che “tiene d’occhio” un malandrino il quale tenta di rubare il portafoglio a un signore distratto. Accanto al poliziotto è stata disegnata una nuvoletta che sottolinea come i pensieri di quest’ultimo sono totalmente concentrati sulle mani del ladro; in questo modo viene richiamato il senso letterale dell’espressione genovese (‘dare la mente alle mani di qcn.’).

[EN] This illustration features a policeman with a stern look on his face. He is “keeping an eye on” a thief in the process of stealing a distracted man’s wallet. The thought bubble next to the policeman emphasizes this Genovese expression’s literal meaning: “thinking of someone’s hands”.

[DE] Die Abbildung zeigt einen Polizisten mit strengem Blick, der einen Dieb „im Blick“ hat, der dabei ist, einem abgelenkten Mann die Geldtasche zu stehlen. Neben dem Polizisten sieht man eine Gedankenblase, die betont, dass dessen Gedanken voll auf die Hände des Diebs konzentriert sind. So wird die wörtliche Bedeutung des genuesischen Ausdrucks wiedergegeben: „an jemandes Hände denken“.
© Autelli, Erica / Konecny, Christine / Guasoni, Alessandro / Imperiale, Riccardo / Lusito, Stefano / Toso, Fiorenzo (2020-2025, D-Z): With drawings by Matteo Merli.
This work is licensed under CC BY-NC-ND 4.0
Login